Sód i potas – po co nam te pierwiastki?

Sód i potas należą do grona pierwiastków, dzięki którym możliwe jest zachowanie odpowiedniej gospodarki wodno-elektrolitowej. Ich niedobory w organizmie mogą doprowadzić do nieprzyjemnych objawów: kurcze mięśni, odwodnienie, ogólne osłabienie, a w niektórych przypadkach nawet zaburzenia rytmu serca. Znasz dzienne dawki, w których powinniśmy przyjmować potas i sód? No właśnie – czas przyjrzeć się im bliżej i dowiedzieć się co nieco o jakże ważnych dla naszego organizmu pierwiastkach.

Rola sodu w funkcjonowaniu organizmu

Dobowe zapotrzebowanie organizmu na sód wynosi od 2 do 4g, czyli około 1 mała łyżeczka soli. Mimo iż sód usuwany jest z organizmu wraz z oddawanym moczem, jego zbyt wysokie stężenie może spowodować zwiększenie ciśnienia krwi. Niestety, obliczenie dziennie przyjmowanego sodu nie jest proste – produkty spożywcze zawierają bardzo dużo tzw. sodu ukrytego.

Sód jest podstawowym kationem osocza, a jednym z głównych zadań sodu jest utrzymanie odpowiedniej objętości płynów w organizmie oraz ochrona przed odwodnieniem. Pierwiastek odpowiedzialny jest za przenoszenie impulsów – proces ten odpowiada za stan napięcia mięśni gładkich, szkieletowych oraz serca. Sód aktywuje również amylazę ślinową, czyli enzym trawienny ukryty w ślinie.

sód i potas
Kryształki soli

Sód, a niedobory i nadmiary w organizmie

Do niedoboru sodu dochodzi niezwykle rzadko, lecz bardzo często można go przedawkować. Wynika to z tego, iż praktycznie w każdym produkcie spożywczym znajduje się sól. Nadmiar sodu w organizmie nazywany jest hipernatremią, a jej ostre przypadki nie opierają się wyłącznie na diecie, w której znajduje się zbyt dużo soli – przyczyną ciężkich przypadków może być biegunka, wymioty czy oparzenia. Objawy ostrej hipernatremii są poważne i objawiają się: drżeniem mięśni, nudnościami, udarem mózgu, a nawet śpiączką. Pocieszający jest fakt, iż przedstawione schorzenia występują niezwykle rzadko, a częściej spotykanym problemem jest hipernatremia przewlekła, która wywołana jest nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Stan nie należy do niebezpiecznych i w początkowym stadium nie wykazuje żadnych objawów, lecz z upływem czasu nadmiar sodu w organizmie może zwiększyć ryzyko wystąpienia: arytmii serca, kamicy nerkowej, insulinoodporności, osteoporozy, a nawet ryzyko udaru mózgu.

Nadmiar sodu – dieta niskosodowa

Biorąc pod uwagę, iż praktycznie w każdym produkcie spożywczym znajduje się sól ciężko doprowadzić organizm do niedoboru pierwiastka – bardzo niewiele przypadków wymaga dodatkowej suplementacji. Problem jest częściej zbyt duże spożycie sodu, które może przyczynić się do wielu schorzeń. W przypadku problemów z otyłością czy problemami z ciśnieniem tętniczym zaleca się stosowanie diety niskosodowej, która została opracowana przez naukowców z Narodowego Instytutu Serca – wpływa ona nie tylko na obniżenie ciśnienia, ale dodatkowo zmniejsza poziom cholesterolu. Dieta niskosodowa opiera się na: unikaniu wędlin, zmianie białego pieczywa na razowe, nieprzekraczanie 2000 kcal dziennie, zwiększeniu spożycia warzyw i owoców oraz unikaniu słodyczy. Poza tym warto czytać etykiety wszystkich produktów spożywczych i podczas zakupów kierować się rozsądkiem.

Potas dla organizmu

Dobowe zapotrzebowanie potasu wynosi od 2 do 3,5 grama dziennie. Z racji tego, iż potas jest elektrolitem odpowiada on za kontrolowanie pracy mięśni, umożliwia on również generowanie impulsów elektrycznych w komórkach naszego ciała, w tym komórek mięśni serca.

Potas jest antagonistą sodu i wykazuje działanie przeciwstawne, które polega na zmniejszaniu objętości płynów, przez co pomaga kontroluje ilość wody w organizmie. Antagonistycznie potas umożliwia utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi poprzez jego obniżenie. Pierwiastek bierze udział w procesach syntezy białka (budulec mięśni). Reasumując: potas jest jednym z czynników, który kontroluje budowę mięśni oraz pozwala zachować prawidłową masę mięśniową.

Równowaga sodowo-potasowa

Biorąc pod uwagę fakt, iż potas jest antagonistą sodu, podstawą prawidłowego funkcjonowania organizmu jest zachowanie odpowiednich proporcji pierwiastków. Sód i potas wpływają na regulację gospodarki wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej w organizmie. Sód należy do głównych elektrolitów zewnątrzkomórkowych, natomiast potas występuje głównie wewnątrzkomórkowo. Pierwiastki zachowane w normach odpowiadają za regulację pracy serca i pozostałych mięśni oraz szybkość uczenia i myślenia, postawę i absolutnie wszystkie czynności, które zachodzą w naszym ciele.

Potas w pożywieniu

W celu zachowaniu odpowiedniej gospodarki sodowo-potasowej warto skupić na potasie, który w odróżnieniu do sodu nie znajduje się już w większości produktów spożywczych. Potas występuje głównie w: suszonych morelach i figach, orzechach włoskich, jak i laskowych. Źródłem potasu są również mięsa (kurczak, dziczyzna), ryby (dorsz, łosoś), owoce (banany) oraz warzywa (pomidory, groch, fasola).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*

*

*