Stwardnienie rozsiane to jedna z najczęściej występujących chorób ośrodkowego układu nerwowego. Cechuje ją zwykle przewlekły i powoli postępujący przebieg. Jej podłożem jest rozpad prawidłowo ukształtowanej osłonki rdzennej, występującej w postaci licznych rozsianych ognisk w mózgu i rdzeniu.

Wśród czynników chorobotwórczych wymienia się między innymi zakażenia, zatrucia, niedobory żywieniowe, zaburzenia przemiany tłuszczowej. Choroba jest jednak na tyle nieznana, że do tej pory nie jest ustalona jej konkretna przyczyna.

Pierwsze jej objawy występują czy też pojawiają się zwykle w czasie wczesnej dojrzałości. Przebieg jej charakteryzuje się nieregularnymi okresami zaostrzeń (rzutów) oraz zwolnień procesu chorobowego. Objawy pojawiają się a następnie cofają równie szybko i niespodziewanie, tylko po to by za jakiś czas znowu się pojawić.

Stwardnienie rozsiane to choroba, która występuje zazwyczaj u osób między dwudziestym a czterdziestym rokiem życia. Początkowe objawy choroby to: ogólne osłabienie, zaburzenie wzroku, drżenie, bezład. Chorzy są zwykle euforyczni i nadmiernie pobudliwi. Dość często pojawiają się u nich także takie objawy jak:

• Nagłe, ciężkie zaburzenia wzroku;
• Oczopląs;
• Zamazana – niewyraźna mowa;
• Drżenie zamiarowe;
• Porażenie kurczowe kończyn dolnych
• Pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego.

Stwardnienie rozsiane jest chorobą przewlekłą. Jej remisje we wczesnym fazie czy też etapie choroby, bywają niemal całkowite, natomiast w okresach późniejszych już tylko częściowe. Remisje mogą utrzymywać się od paru miesięcy do dwóch lat. Choroba trwa nieraz nawet 10 – 20 lat.

To, co jest najbardziej trudne w tej chorobie to właściwe jej rozpoznanie. Czasami bywa tak, że choroba jest diagnozowana nieprawidłowo. Dzieje się tak, gdyż do końca nie jest znana wyraźna przyczyna choroby. Istnieją jednak pewne dowody na to, że ma ona typowo wirusowych charakter. Z pewnością nie jest to choroba dziedziczna, co należy podkreślić bardzo wyraźnie. Ponadto stwardnienie rozsiane charakteryzuje się tym, że nawet, gdy ustąpią pierwsze objawy chorobowe, pacjent nie jest świadomy, że choroba rozwija się nadal, aż zaatakuje ona ponownie. Taki atak może nastąpić nawet po kilku lub kilkunastu latach.

Leczenie, jakie stosuje się w przypadku chorych na stwardnienie rozsiane to leczenie hormonalne, fizykalne, objawowe i podtrzymujące. Stosuje się też nierzadko zabiegi rehabilitacyjnei fizykoterapeutyczne.

Niestety mało pocieszającym faktem dla chorych, jest to, że nadal nie istnieje lek, który pozwoli na pozbycie się czy też na wyleczenie się ze stwardnienia rozsianego, jednakże stosowane leki pozwalają na skuteczne złagodzenie jej przebiegu oraz na niedopuszczenie do całkowitego kalectwa. Kalectwo jest, bowiem najczęstszą konsekwencją stwardnienia rozsianego. Innym jego efektem jest większa lub mniejsza niepełnosprawność ruchowa. U niektórych chorych pojawia się także upośledzenie poznawcze, które w wielu przypadkach może doprowadzić nawet do całkowitej utraty zdolności rozumowania dedukcyjnego a nawet do demencji (otępienie, znaczne pogorszenie czy też obniżenie sprawności umysłowej).

Na schorzenie to zapada więcej kobiet i chorują one dużo ciężej i częściej niż mężczyźni. Najbardziej narażeni na tego typu schorzenie są osoby chorujące na miażdżycę, cukrzycę oraz cierpiące na nadciśnienie – one znajdują się w grupie najwyższego ryzyka.

W Polsce skuteczne leczenie stwardnienia rozsianego jest w wielu przypadkach niemożliwe, z racji kosztów, jakie ponoszą pacjenci cierpiący na tego typu schorzenia. Miesięczna kuracja to kwota 4-5 tysięcy złotych.