Skolioza, czyli skrzywienie kręgosłupa w kształcie litery C lub S, potocznie nazywana bocznym skrzywieniem kręgosłupa jest chorobą, która dotyka wiele osób. Skoliozie towarzyszą zmiany w całym narządzie ruchu. Czasami kiedy choroba jest bardziej zaawansowana to zmiany mogą mieć nawet charakter ogólnoustrojowy dotykający układ oddechowy i krążenia.

Na skoliozę choruje co dziesiąte dziecko w Polsce. Choroba najczęściej pojawia się pomiędzy 10, a 14 rokiem życia. Dziewczęta przechodzą ją ciężej. Wada rozwija się dość długo, a staje się zauważalna przeważnie podczas tzw. skoków wzrostowych, a więc między pierwszym i trzecim, piątym i ósmym, dziesiątym i dwunastym rokiem życia. Najprędzej chorobę daje się zauważyć obserwując łopatki, które w przypadku zachorowania są niesymetrycznie ułożone.

Kiedy lekarz stwierdzi u dziecka skoliozę to od tego momentu pozostaje ono pod ścisłą kontrolą ortopedy. Jeśli wada nie jest zbyt duża, to daje się ją wyleczyć za pomocą specjalnie przygotowanych i regularnie wykonywanych ćwiczeń. Jest to tzw. gimnastyka korekcyjna.

W przypadku dużego i pogłębiającego się skrzywienia potrzebne jest bardziej radykalne leczenie w postaci noszenia gorsetu, a czasami nawet przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego.

Niektóre z objawów dają się zauważyć bez badania radiologicznego. Należą do nich:

• wygięcie kręgosłupa na bok, przeważnie w części piersiowej i na prawo. Najbardziej widać to podczas pochylenia się do przodu,
• wystawanie barku do przodu i ku górze z jednej strony,
• asymetria trójkątów talii,
• wał lędźwiowy,
• wystawanie do tyłu jednej strony klatki piersiowej, tzw. garb żebrowy, najbardziej widać przy pochyleniu do przodu,
• u dziewcząt jedna pierś jest cofnięta, co daje wrażenie, że jest ona mniejsza.

Czasami skolioza mylona jest z wadą postawy, która jest łatwa do skorygowania w pozycji wyprostowanej.

W medycynie występują różne rodzaje skolioz, które zależą od różnych czynników. I tak skoliozę można podzielić:

• ze względu na lokalizację: piersiowa, lędźwiowa, szyjna,
• ze względu na liczbę łuków: jednołukowa, dwułukowa, wielołukowa,
• ze względu na korektywność skrzywienia: I stopień, II stopień, III stopień, IV stopień,
• ze względu na występowanie w różnych okresach życia dziecka: skrzywienie wczesnodziecięce (od ½ roku życia do 3 lat), skrzywienie dziecięce (od 3 do 8 roku życia), skrzywienie dorastających (występuje w okresie pokwitania).

 {:PAGE_BREAK;:}

Znany jest również podział Cobba, który rozróżnia skoliozy:

• czynnościowe (funkcjonalne)
• strukturalne,
• kostnopochodne,
• nerwopochodne,
• mięśniowopochodne,
• idiopatyczne.

Niektóre z występujących skolioz mają charakter wrodzony.

W diagnostyce tego schorzenia dużą rolę odgrywają badania. Najbardziej popularnym badaniem i najczęściej stosowanym jest badanie radiologiczne. Dzięki niemu lekarz może określić: stopień skrzywienia kręgosłupa, obecność innych nieprawidłowości kości, (w szczególności miednicy i klatki piersiowej), dynamikę procesu skrzywienia.

Do diagnostyki wykorzystywane są także metody komputerowe, które należą do środków nieinwazyjnych i precyzyjnych.

Od czego zależy powstanie i rozwój skoliozy?

Na powstanie i rozwój duży wpływ mają głównie dwa czynniki: etiologiczny i biomechaniczny.  Skoliozę leczy się głównie poprzez odpowiednio dobrane ćwiczenia, gorset ortopedyczny, a w ostateczności kiedy inne metody leczenia zawodzą poprzez zabieg chirurgiczny.

W codziennym życiu pewną ochroną przed wadami kręgosłupa jest wyrobienie w sobie pewnych przyzwyczajeń. W tym wypadku bardzo ważna jest odpowiednia dieta, która musi być dostosowana do potrzeb dziecka w danym wieku i musi zapewnić mu właściwą masę ciała. Absolutnie nie wolno doprowadzić do sytuacji, aby dziecko ważyło za dużo. Jedną z przyczyn występowania chorób kręgosłupa jest otyłość, podobnie jak i niedowaga. Dieta natomiast powinna być bogata w produkty, w których występują witaminy, głównie z grupy B, jak również A, C i D, oraz minerały. Poza tym rodzice w celu profilaktycznym powinni zadbać o kondycję fizyczną dziecka (wspólne spacery, gra w piłkę, wyjścia na basen, itp.).

Innymi schorzeniami kręgosłupa występującymi u ludzi, oprócz najczęściej występującej skoliozy, należą: kifoza i lordoza.