Oddawanie krwi – jakie są wymagania?

W Polsce z roku na rok ubywa Honorowych Dawców Krwi, mimo że zapotrzebowanie na krew i jej składniki nie spada! Choć najwięcej apeli o donacje krwi słychać w okresie letnim, przez cały rok jest ona potrzebna do ratowania życia. Czy każdy może zostać dawcą? Jakie są wymagania do oddawania krwi?

Jakie są wymagania do oddawania krwi?

Pierwszym kryterium, które musi spełniać potencjalny dawca, jest kryterium wieku. Dawcą może zostać zdrowa osoba w wieku od 18. do 65. roku życia (młodzież w wieku 17 lat za zgodą rodzica) o wadze nie mniejszej niż 50kg. Zanim krew zostanie oddana, chętny do tego musi przejść przez określoną procedurę. Po wypełnieniu kwestionariusza odbywa się szczegółowy wywiad lekarski, badania przedmiotowe i ocena wyników testów laboratoryjnych. Podczas badań lekarz sprawdza ogólny wygląd i stan zdrowia potencjalnego dawcy (np. czy nie widać oznak używania alkoholu lub narkotyków, czy nie ma dysproporcji między wagą a wzrostem), mierzy temperaturę ciała, tętno i ciśnienie tętnicze, osłuchuje serce i płuca, sprawdza węzły chłonne i stan skóry (powiększone węzły chłonne i zmiany skórne w miejscu wkłucia uniemożliwiają oddanie krwi).

Każdorazowo przed donacją kandydat musi mieć oznaczone stężenie hemoglobiny z krwi żylnej (u regularnych dawców poziom hemoglobiny określa się z krwi włośniczkowej), w przypadku dawców, którzy oddają składniki krwi, konieczne jest oznaczenie liczby płytek krwi i liczby białych krwinek. Wykonuje się również badania na antygen Hbs, przeciwciała anty-HIV 1/2 i anty-HCV, RNA HCV, DNA HBV, RNA HIV i markery zakażenia krętkiem kiły, a przy pierwszej donacji oznacza się grupę krwi (dawca może bezpłatnie otrzymać wydruk wyników).

oddawanie krwi

Kto nie może oddawać krwi?

Dawcą nie zostanie m.in. osoba chora na żółtaczkę zakaźną, mająca: choroby serca, naczyń krwionośnych i krwi (m.in. choroba wieńcowa, zaburzenia krzepnięcia), choroby układu oddechowego o charakterze przewlekłym lub nawracającym (m.in. czynna astma oskrzelowa), choroby układu pokarmowego (m.in. ostre i przewlekłe choroby wątroby), choroby układu moczowo-płciowego, choroby układu nerwowego (m.in. padaczka, choroby psychiczne), nawracające napady drgawkowe lub omdlenia, choroby układu odpornościowego, przewlekłe choroby skóry (m.in. łuszczyca), jaskrę, choroby układowe, nowotwory złośliwe, kiłę, choroby gruczołów dokrewnych i choroby metaboliczne (m.in. nadczynność lub niedoczynność tarczycy, cukrzyca), gąbczaste zwyrodnienie mózgu, hemofilię. Ponadto krwi nie mogą oddawać osoby z dodatnimi wynikami testów w kierunku antygenu HBs, przeciwciał anty-HBc, HBV-RNA, RNA-HCV i przeciwciał anty HCV, RNA-HIV, przeciwciał anty-HIV i kiły, HTLV I i II, osoby nadużywające alkoholu i leków psychotropowych, osoby po odwyku, biorcy ksenoprzeszczepów.

Ograniczenia w oddawaniu krwi

Nie wszystkie choroby całkowicie dyskwalifikują jako dawców, niektóre wykluczają możliwość oddania krwi na określony czas. I tak nie można oddawać krwi m.in. w okresie 6 miesięcy po przebyciu dużego zabiegu operacyjnego, po przeszczepie ludzkich komórek i tkanek, po przetoczeniu krwi lub jej składników, po wykonaniu akupunktury, tatuażu, piercingu, po wyjściu z zakładu karnego, po kontakcie błon śluzowych z ludzką krwią lub narzędziami zanieczyszczonymi ludzką krwią, po badaniach wykonywanych metodą endoskopową, po biopsji, po kontakcie z osobą chorą na wirusowe zapalenie wątroby, po powrocie z terenów endemicznego występowania chorób tropikalnych i krajów, gdzie jest wysoki odsetek nosicieli przeciwciał anty-HIV i chorych na AIDS, ponadto tydzień po małym zabiegu chirurgicznym, dobę po leczeniu stomatologicznym, 4 tygodnie od pełnego wyzdrowienia po przebyciu choroby zakaźnej (wyjątek stanowi m.in. gruźlica – donacja możliwa po 2 latach od wyzdrowienia, mononukleoza zakaźna – po 6 miesiącach).

Przeszkodą w oddaniu krwi są także: ostre choroby układu oddechowego i pokarmowego oraz zaostrzenia stanów przewlekłych (donacja możliwa 2 tygodnie po ustąpieniu objawów), zakażenie wirusem Zachodniego Nilu lub przebywanie na terenach, gdzie notowano przypadki tej choroby (donacja możliwa miesiąc po powrocie lub 4 miesiące od zakończenia leczenia), objawy zapalnych i uczuleniowych chorób skórnych, ostre uczulenia, okres odczulania, świeże zmiany ropne, wirusowe i grzybicze, stosowanie aspiryny i leków zawierających kwas acetylosalicylowy (donacja możliwa po 3 dniach od zakończenia leczenia), infekcje np. grypa (donacja możliwa po 2 tygodniach od ustąpienia objawów), szczepienia ochronne (w zależności od rodzaju szczepienia należy wstrzymać się z donacją od 48 godzin do nawet 4 tygodni), przyjmowanie leków, w tym antybiotyków, miesiączka u kobiet (donacja możliwa po 3 dniach po zakończeniu krwawienia), ciąża i okres karmienia piersią (donacja możliwa 6 miesięcy po porodzie lub po poronieniu, jeśli laktacja się zakończyła i wystąpiła pierwsza miesiączka).

Jak wygląda oddawanie krwi?

Każda osoba, która chce oddać krew, musi pamiętać, że do donacji trzeba się odpowiednio przygotować. Dzień przed nie można się przemęczać, trzeba się dobrze wyspać, zjeść niskotłuszczowy, lekkostrawny posiłek i zadbać o prawidłowe nawodnienie organizmu. Pod żadnym pozorem nie można pić alkoholu! Należy też do minimum ograniczyć papierosy. Po zgłoszeniu się do Centrum Krwiodawstwa lub do krwiobusu z dowodem tożsamości, a także po spełnieniu wymagań do oddawania krwi i dopełnieniu wszystkich formalności, dawca wreszcie może spełnić swoją powinność. Procedura (badania, wywiad, pobieranie krwi, odpoczynek) trwa zwykle około godziny (dłużej w przypadku oddawania składników krwi), jednak warto wygospodarować sobie tego dnia nieco więcej wolnego czasu (dawcy przysługuje dzień wolny od pracy/szkoły). Po oddaniu krwi (jednorazowo 450ml) nie można obciążać ręki, z której pobrano krew, ponadto zaleca się odpoczynek i regenerację.

Oddawanie krwi to niewielki wysiłek ze strony dawców, daje on natomiast wymierne efekty – ratuje życie innych. Wymagania do oddawania krwi nie są wyśrubowane, przede wszystkim trzeba być w odpowiednim wieku i być zdrowym. Zachęca się wszystkich, którzy mogą to zrobić, do zgłaszania się do Centrów Krwiodawstwa lub krwiobusów i regularnego oddawania krwi (kobiety do 4 razy w roku, mężczyźni – do 6 razy (z zachowaniem przynajmniej 8 tygodni przerwy), częściej można oddawać składniki krwi, w tym osocze metodą plazmaferezy automatycznej).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*

*

*