Morfologia krwi – co mówi wynik?

Chyba nikogo nie trzeba przekonywać do tego, że należy dbać o zdrowie i to w każdym momencie życia, dlatego też przynajmniej raz w roku powinniśmy odwiedzić lekarza pierwszego kontaktu i wykonać zlecone przez niego badania. Podstawowym badaniem jakie na pewno zleci lekarz podczas wizyty będzie morfologia krwi. Jest to jedno z najpopularniejszych badań. Na jego podstawie można ocenić stan naszego zdrowia.

morfologia krwiWynik badania krwi pozwala lekarzowi odczytać pracę całego organizmu i innych narządów. Dzięki wykonanej analizie krwi można zdiagnozować wiele chorób. Krew dociera do każdego miejsca w organizmie, do wszystkich tkanek i narządów. Tą drogą jest dostarczany tlen, substancje odżywcze i hormony regulujące procesy biochemiczne.

Tą samą drogą krew zabiera z organizmu zbędne produkty przemiany materii, które są wydalane przez nerki, płuca i skórę, dlatego też każda nieprawidłowa praca narządów jest zaraz widoczna w wykonanym badaniu krwi.

Choroby najczęściej wykrywane przez morfologię krwi

Wyniki badań pozwalają wykryć wszelkie stany zapalne, choroby alergiczne, pasożytnicze, a czasami nawet nowotworowe. Każde odchylenie od normy może sugerować jakąś chorobę. Niemniej jednak każdy wynik badania powinien być zinterpretowany przez lekarza po zbadaniu pacjenta i przeprowadzeniu wywiadu, który pozwoli ustalić wiek pacjenta, jego tryb życia, oraz ogólny stan zdrowia. Dopiero dzięki tym informacjom można odnieść się do wyników badań.

Bardzo duży wzrost leukocytów może oznaczać białaczkę, ale również i zakażenie organizmu, choroby reumatyczne, czy zawał serca.

Z kolei mała liczba erytrocytów może świadczyć o niedokrwistości, a ich nadmiar jest oznaką nadkrwistości, co się objawia gęstą krwią, która może tworzyć zatory w naczyniach.

Zbyt mała ilość płytek krwi może oznaczać chorobę szpiku kostnego lub niewydolność nerek. Nadmierny wzrost płytek krwi może zwiększać ryzyko zatorów, ale może też oznaczać przewlekle stany zapalne, nowotwory, reumatoidalne zapalenie stawów, gruźlicę.

Wysokie OB, czyli odczyn Biernackiego występuje w stanach zapalnych, ciąży, nowotworach, ziarnicy złośliwej, nadczynności i niedoczynności tarczycy.

Badania profilaktyczne

Osoby, które czują się zdrowo powinny raz w roku w celu profilaktycznym zbadać sobie krew. Oprócz podstawowej morfologii wskazane jest wykonanie badania na oznaczenie poziomu glukozy we krwi. Badanie to pozwoli stwierdzić lub wykluczyć bardzo groźną chorobę jaką jest cukrzyca. Jej wczesne wykrycie pozwala łatwiej ją wyleczyć. Powinniśmy badać również trójglicerydy i cholesterol z frakcjami, co pozwoli określić poziom cholesterolu we krwi. Należy wiedzieć, że zbyt wysoki cholesterol zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej, udaru mózgu, bądź niedokrwienia kończyn dolnych.

Morfologię krwi jak również badanie OB wykonuje się w celu sprawdzenia czy nie cierpimy na niedokrwistość lub stany zapalne. Pamiętajmy, że im wcześniej zostaną wykryte wszelkie nieprawidłowości, tym większa szansa na całkowite wyleczenie, dlatego też badania profilaktyczne odgrywają tak dużą rolę.

Niektóre dolegliwości bólowe wymagają wykonania podstawowych i specjalistycznych badań krwi, których zakres jest ustalany indywidualnie przez lekarza pierwszego kontaktu. Morfologia krwi, oraz inne badania pomagają ustalić przyczynę bólu.

Musimy wiedzieć, że nie zawsze ból serca jest oznaką zawału. Podobnie jest z bólem głowy, który nie zawsze oznacza migrenę, ale może wskazywać na padaczkę, wadę wzroku, schorzenie kręgosłupa szyjnego, a może też oznaczać raka mózgu.

Morfologię krwi razem z OB i badaniem ogólnym moczu powinniśmy wykonywać raz na rok. Po 35 roku życia, raz w roku wskazane jest wykonanie lipidogramu i badania poziomu cukru we krwi.

Morfologia krwi powinna być wykonana na czczo, ponieważ wyniki badań mogą się zmieniać w zależności od wahań dobowych. Wyniki mogą być inne rano i inne po południu. Na wynik może wpływać również wysiłek fizyczny, czy też stres. Poza tym niektóre leki obniżają liczbę krwinek białych. Na wynik badania krwi ma wpływ wiele czynników, zawsze należy o tym pamiętać i wziąć to pod uwagę podczas analizy wykonanych badań. Wyniki zawsze powinien odczytywać lekarz.

Morfologia krwi

Badanie

Normy dla osób dorosłych

Interpretacja

Hematokryt (HCT)

Kobiety: 37 – 47%

Mężczyźni: 42 – 52%

Dzieci do 15 lat 35 – 39%

Podwyższenie wskaźnika świadczy o czerwienicy, oraz o odwodnieniu organizmu. Obniżony wskaźnik świadczy o niedokrwistości (anemii).

Hemoglobina (HGB,Hb)

Kobiety: 11,5 – 15,5 g/dl

(6,8 – 9,3 mmol/l)

Mężczyźni: 13,5 – 17,5 g/dl

(7,4– 10,5 mmol/l),

Noworodki :

14,2 –19,6g/dl

(8,8 – 12,2 mmol/l)

Obniżony poziom hemoglobiny z reguły jest spowodowany niedokrwistością i przy stanie przewodnienia organizmu.

Podwyższone stężenie hemoglobiny świadczy o nadkrwistości i przy zaburzeniach w gospodarce wodno-elektrolitowej (odwodnienie).

Erytrocyty (RBC)

Krwinki czerwone

Niemowlęta: 3,8 M/ul

Kobiety: 3,9 – 5,6 M/ul

Mężczyźni: 4,5 – 6,5 M/ul

Podwyższona norma występuje bardzo rzadko, głównie u osób przebywających wysoko w górach. Obniżona liczba erytrocytów świadczy o anemii. Może występować na skutek utraty krwi lub jest efektem niedoboru żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego. Mniejsza liczba erytrocytów występuje także u kobiet będących w ciąży i przy chorobie nerek.

Leukocyty (WBC)

Krwinki białe

4,1 – 10,9 K/ul (G/l)

Zwiększona liczba świadczy o infekcji lub występującym miejscowym bądź uogólnionym stanie zapalnym i białaczce. Podwyższona liczba występuje też przy intensywnym wysiłku fizycznym, długotrwałym stresie, a nawet przy dłuższym opalaniu.

Zmniejszenie liczby leukocytów może być spowodowane niedoborem granulocytów i limfocytów, bądź obu jednocześnie. Może świadczyć również o uszkodzeniu szpiku spowodowanego chorobą lub może być skutkiem ubocznym leczenia (najczęściej lekami przeciwnowotworowymi).

Limfocyty (LYM)

0,6 – 4,1 K/ul 20 – 45%

Wyższa liczba limfocytów zdarza się przy chłoniakach, przewlekłej białaczce limfocytowej, szpiczaku mnogim, nadczynności tarczycy, chorobach zakaźnych wieku dziecięcego. Zmniejszenie zaś liczby może świadczyć o zachorowaniu na AIDS lub o innych zakażeniach wirusowych, chociaż zdarza się w mniejszym stopniu. U dzieci może być wrodzone i wymaga natychmiastowego leczenia.

MCHC – średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej

31 – 36 g/dl

20 – 22 mmol/l

Zmniejszenie wartości występuje w anemii z powodu niedoboru żelaza.

Monocyty (MONO)

0,1 – 0,4 G/l

Zwiększenie liczby monocytów może być spowodowane mononukleozą zakaźną, przewlekłym zakażeniem bakteryjnym: gruźlicą, kiłą, brucelozą, zapaleniem wsierdzia, durem, zakażeniem pierwotniakowym, urazami chirurgicznymi, kolagenozami, chorobą Crohna, nowotworami, oraz może być objawem białaczki monocytowej.

Zmniejszenie liczby monocytów może świadczyć o toczącej się w organizmie infekcji lub stosowaniu niektórych leków na przykład: glikosterydów.

Trombocyty (PLT)

Płytki krwi

140 – 440 K/ul (G/l)

Z podwyższoną normą mamy do czynienia w przewlekłych zakażeniach, po wysiłku fizycznym, niedoborze żelaza, w ciąży.

Zmniejszenie liczby płytek świadczy czasami o upośledzonym wytwarzaniu w szpiku lub na skutek działania leków przeciwbólowych, antybiotyków, bądź przez niszczenie przez toksyny bakteryjne.

Odczyn Biernackiego (OB) szybkość opadania czerwonych krwinek w czasie 1 godziny lub po 2 godzinach

noworodki: 0 – 2mm/h,
niemowlęta: 12 – 17mm/h,
kobiety < 60 roku życia: do 12 mm/h,
kobiety > 60 roku życia: do 20 mm/h.,
mężczyźni < 60 roku życia:
do 8 mm/h,
mężczyźni > 60 roku życia:
do 15 mm/h

Podwyższone OB nie wskazuje na żadną konkretną chorobę.

MCV (makrocytoza) – średnia objętość krwinki czerwonej

80–97 fl

Podwyższona wartość nie oznacza patologii, ale przekroczenie 110 fl może świadczyć o anemii spowodowanej niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego. Mniejsza wartość (mikrocytoza) najczęściej oznacza niedobór żelaza.

MCH – średnia zawartość hemoglobiny w krwince czerwonej

26 -32 pg

Mniejsza wartość może świadczyć o niedobarwieniu, najczęściej występuje w anemii związanej z niedoborem żelaza.

NEUT (neutrofile)

Granulocyty obojętnochłonne

2,5 – 6,5 K/ul G/l

Zwiększona liczba oznacza zakażenie miejscowe i ogólne, chorobę nowotworową, choroby krwi (między innymi białaczkę szpikową). Występuje też po urazach, krwotokach, zawałach, w chorobach metabolicznych, u palaczy, u kobiet w trzecim trymestrze ciąży.

Spadek liczby występuje w uszkodzeniach szpiku, ostrych białaczkach, chorobach wirusowych, (jak grypa, czy różyczka), w chorobach bakteryjnych (gruźlica, dur, bruceloza), w chorobach pierwotniakowych (malaria i inne), przy leczeniu cytostatykami.

EOS (eozyno file)

Granulocyty kwasochłonne

0,1 – 0,3 K/ul G/l

Zwiększenie liczby świadczy o chorobach alergicznych (astma oskrzelowa, katar sienny) i chorobach pasożytniczych, oraz o chorobach krwi (ziarnica złośliwa), o łuszczycy. Występuje również po zażyciu niektórych leków jak na przykład penicyliny.

Zmniejszenie liczby występuje na skutek zakażeń, duru brzusznego, czerwonki, posocznicy, urazów, oparzeń, ale również przy zwiększonym wysiłku fizycznym. Może też być skutkiem nadmiernego wydzielania hormonów nadnerczy .

BASO (bazofile)

Granulocyty zasadochłonne

<0,1 k/ul G/l

Zwiększona liczba świadczy o chorobach alergicznych, przewlekłej białaczce szpikowej, przewlekłych stanach zapalnych przewodu pokarmowego, przy wrzodziejącym zapaleniu jelit, niedoczynności tarczycy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*

*

*