Autyzm stanowi od dziesiątek lat prawdziwą zagadkę zarówno dla wielu badaczy jak i dla specjalistów od rozwoju dzieci. Jest to jednostka chorobowa, o której, mimo postępu nauki i medycyny klinicznej wiadomo wciąż niewiele. Jest to swego rodzaju tajemnica umysłu i osobowości, którą trudno jednoznacznie rozwiązać i zbadać.

Definiując, czym jest autyzm należy przede wszystkim przestrzec wszystkich, przed pewnym krzywdzącym stereotypem. Autyzm dziecięcy to nie choroba psychiczna, jak często się ją postrzega. Autyzm dziecięcy to również nie powód do wstydu ani tym bardziej do izolowania dzieci, które na niego cierpią. Na autyzm należy raczej spojrzeć z perspektywy tego, że mamy oto przed sobą pewien dziwny, niezrozumiały świat, pilnie strzeżony przez dziecięcą wyobraźnię i wiarę w jego istnienie.

Dziecięcy autyzm odznacza się pewnym zespołem zachowań czy też objawów. Są to przede wszystkim:
 

• Rzucający się w oczy brak kontaktu emocjonalnego z otoczeniem
• Brak mowy lub też dość specyficzny sposób mowy, który jest niezrozumiały dla otoczenia
• Fascynacja tylko określonym rodzajem przedmiotów i manipulowanie nimi bez zwracania uwagi na otoczenie
• Brak kontaktu z otoczeniem
• Rutynowe czynności
• Brak sygnalizowania potrzeb
• Bardzo wysoki poziom lęku
• Pociąg do wykonywania wszelkiego rodzaju prac manualnych przede wszystkim do takich, które wymagają przy tym skupienia, uwagi i doskonałej pamięci.

W medycynie istnieje także rozróżnienie na pewne rodzaje autyzmu. Mówi się więc o następujących typach autyzmu i osobach cierpiących na niego: 

• XA – dzieci (osoby) o bardzo wysokich zdolnościach intelektualnych – autyzm w stopniu średnim, niemal wcale niezauważalny
• XB – dzieci charakteryzujące się bardzo poważnymi trudnościami w nauce
• XC – typowe zaburzenia i zachowania autystyczne, ale bez widocznych ubytków w rozwoju intelektualnym
• XD – dzieci o bardzo rozległych kompleksowych zaburzeniach.

Kiedy rodzice czy opiekunowie najbliżsi dziecka mogą być zaniepokojeni oraz kiedy powinni udać się po poradę do lekarza by ten stwierdził, czy zauważone objawy to rzeczywiście autyzm? Rodzice czy opiekunowie najbliżsi dziecka powinni poczuć się zaniepokojeni, kiedy dziecko nie reaguje na ich pojawienie się, nie uśmiecha się, nie reaguje też na pojawienie się innych obcych osób w pomieszczeniu, nie wyciąga rączek do rodziców, bardzo często płacze, szczególnie, gdy jest brane na ręce, nie wykazuje większego zainteresowania otoczeniem ani też nie sygnalizuje wszelkich podstawowych swoich potrzeb. Jest to wyraźny sygnał do tego, by jak najszybciej udać się do lekarza, który na podstawie szczegółowych badań określi czy są to zaburzenia natury psychologicznej, zaburzenia rozwojowe czy też jest to początek autyzmu. 

Największym niebezpieczeństwem, jakie można napotkać w czasie diagnozowania czy też rozpoznawania autyzmu dziecięcego to przede wszystkim mylenie go ze schizofrenią lub też z upośledzeniem umysłowym. Często też w powszechnym rozumieniu autyzm jest mylony z tymi dwiema chorobami czy też schorzeniami. Jest to bardzo krzywdzące i dlatego, też rodzice dzieci z autyzmem wolą nie „wyciągać” tego problemu na zewnątrz i izolują swoje dzieci.

Jest to największy błąd, jaki mogą oni popełnić, gdyż dzieci z autyzmem potrzebują jak najwięcej czynników stymulujących. Mimo, iż teoretycznie są one „głuche” i „ślepe” na to, co dzieje się wokół nich, to praktycznie odczuwają po swojemu cały świat oraz usiłują na swój własny sposób porozumieć się ze światem, który nie rozumiejąc istoty problemu, po prostu odrzuca „autystyków” traktując ich na równi z osobami chorymi psychicznie czy zaburzonymi.