Tętno należy do podstawowych parametrów życiowych – odpowiednio zbadany puls może dostarczyć wielu informacji o naszym stanie zdrowia, pracy serca, a nawet samopoczuciu! Prawidłowe tętno mieści się w przedziale od 60 do 100 uderzeń na minutę, a wszelkie uchybienia od normy mogą świadczyć o chorobie – w takiej sytuacji wymagana jest dalsza diagnostyka. W celu samodzielnej kontroli pracy serca, każdy z nas powinien znać normy pulsu, które zależą od płci, wieku czy kondycji fizycznej i przede wszystkim posiadać wiedzę jak zbadać tętno!

Podpowiadamy gdzie i jak zbadać tętno!

Badanie tętna należy do prostych badań, które każdy z nas może wykonać samodzielnie bez dodatkowych urządzeń – wystarczą do tego jedynie dłonie i zegarek. Ocena pulsu polega na badaniu palpacyjnym, czyli wyczuwaniu uderzeń fal tętna za pomocą opuszek palców oraz ewentualnym osłuchiwaniu za pomocą stetoskopu, który można zakupić w aptece. Podczas badania tętna najczęściej wykorzystuje się palec środkowy i wskazujący (w czasie mierzenia pulsu nie należy przykładać kciuka!). W momencie, kiedy tętno będzie wyczuwalne wystarczy włączyć stoper lub skorzystać z zegarka i liczyć uderzenia przez 15 sekund – wynik badania należy pomnożyć przez 4 – w ten sposób otrzymamy ilość uderzeń na minutę. W ludzkim organizmie możemy wyróżnić kilkanaście miejsc, gdzie ze względu na uwarunkowania anatomiczne, tętnice są wystarczająco wyczuwalne i umożliwiają przeprowadzenie samodzielnego badania tętna.

Mapa tętnic do przeprowadzenia badania tętna

Badanie tętna najczęściej przeprowadza się na tętnicy promieniowej, czyli tętnicy występującej na przedramieniu, jednakże badanie można przeprowadzić w innych miejscach:

• tętnica promieniowa (arteria radialis) – umiejscowiona kilka centymetrów nad nadgarstkiem po wewnętrznej stronie
• tętnica udowa powierzchniowa (arteria femoralis superficialis) – w celu przeprowadzenia badania tętna należy szukać jej poniżej wiązadeł pachwinowych, w połowie odległości między kolcem biodrowym a spojeniem łonowym
• tętnica podkolanowa (arteria poplitea) – badanie tętna w tym miejscu wykonujemy przy użyciu obu rąk – należy lekko zgiąć kolano, a następnie palcami obu dłoni wyczuć tętno w dole podkolanowym
• tętnica grzbietowa stopy (arteria dorsalis pedis) – jak sama nazwa wskazuje tętnica znajduje się na grzbiecie stopy
• tętnica piszczelowa tylna (arteria tibialis posterior) – tętnica wyczuwalna jest w połowie odległości pomiędzy tylną kostką a ścięgnem Achillesa
• tętnica szyjna wspólna (arteria carotis communis) – tętnica umiejscowiona jest w trójkącie tętnicy szyjnej
• tętnica pachowa (arteria axillaris) – znajduje się w szczycie dołu pachowego
• tętnica skroniowa powierzchowna (arteria temporalis superficialis) – tętnica umiejscowiona na powierzchni kości skroniowej

Normy prawidłowego pulsu

Normy pulsu uzależnione są od wielu czynników, miedzy innymi: wieku, stylu życia czy stanu zdrowia – w związku z tym optymalne tętno wynosi:

• puls u płodu – od 110 do 115 uderzeń na minutę
• puls u niemowląt – 130 uderzeń na minutę
• puls u dzieci – 100 uderzeń na minutę
• puls u młodzieży – 85 uderzeń na minutę
• puls u dorosłych – 70 uderzeń na minutę
• puls u ludzi starszych – 60 uderzeń na minutę

Jak zbadać tętno? – pulsometr na ratunek!

W celu precyzyjnego przeprowadzenia badania tętna można również skorzystać ze specjalistycznych sprzętów do pomiaru pulsu, które szybko i bezboleśnie zbadają pracę Twojego serca. Na rynku dostępne są pulsometry do smartfonów, wyglądem przypominające zegarki, które pozwalają monitorować puls podczas każdej wykonywanej czynności – są one niezwykle doceniane przez sportowców, którzy sprawdzają swoje tętno podczas treningów. Na rynku dostępne są również pulsometry nakładane na palec – sprzęt jest szczególnie zalecany osobom z niewydolnością serca, astmą oskrzelową, przewlekłymi obturacyjnymi chorobami płuc czy bezdechem sennym.