Witamina D3 – czy poprawia odporność?

Od lat lekarze i specjaliści przekonują Polaków o konieczności suplementacji witaminy D w okresie jesienno-zimowym. W tym roku szczególnie dużo uwagi poświęca się temu składnikowi, co oczywiście ma związek z panującą na całym świecie pandemią koronawirusa. Czy witamina D3 faktycznie jest skuteczna w poprawianiu odporności?

Witamina D3– właściwości

Witamina D3 niemal w całości syntezowana jest w skórze pod wpływem promieni słonecznych, w niewielkim stopniu dostarczana jest wraz z dietą, przy czym produkty roślinne i grzyby dostarczają witaminę D2 (ergokalcyferol), zaś produkty odzwierzęce – witaminę D3 (cholekalcyferol). Dlaczego tak ważne jest utrzymywanie odpowiedniego poziomu witaminy D3 w organizmie? Składnik ten jest kluczowy dla utrzymania zdrowych kości i zębów, związane jest to z tym, że uczestniczy on w procesach wchłaniania i wykorzystania wapnia i fosforu, czyli dwóch minerałów odpowiadających za właściwą strukturę oraz funkcję kośćca. Witamina D3 wspiera ponadto utrzymanie prawidłowego funkcjonowania mięśni oraz bierze udział w procesie podziału komórek.

witamina d3 na odporność

Witamina D3 na odporność

Jednak najczęściej o witaminie D3 mówi się w kontekście odporności organizmu. Liczne badania wskazują na jej wielokierunkowy wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego. Mało tego, naukowcy z całego świata potwierdzają związek niskiego stężenia witaminy D3 w organizmie z rozwojem wielu schorzeń, w tym tak poważnych chorób jak: choroby układu kostnego (m.in. krzywica, osteoporoza), nowotwory (m.in. rak piersi, trzustki), choroby o podłożu autoimmunologicznym (m.in. astma oskrzelowa, choroba Hashimoto) oraz choroby cywilizacyjne (m.in. cukrzyca typu 2). Jaki jest więc wpływ witaminy D3 na odporność? Uważa się, że witamina D3 związana jest z prawidłową odpowiedzią odpornościową w przypadku zakażeń o podłożu wirusowym, bakteryjnym, a także grzybiczym.

Publikowane wyniki badań dowodzą, że uczestniczy ona w różnych mechanizmach odpowiedzi przeciwzakaźnej, działa wzmacniająco na naturalne bariery fizjologiczne oraz stymulująco zarówno na komórkową, jak i na humoralną odpowiedź odpornościową. Witamina D pomaga utrzymać szczelność błon komórkowych układu oddechowego, ponadto stymuluje produkcję białek działających przeciwdrobnoustrojowo (katelicydyny, defensyny). Przyczynia się do zmniejszania produkcji cząstek prozapalnych, zwiększając równocześnie produkcję cząstek przeciwzapalnych, tym sposobem przeciwdziała tzw. burzy cytokinowej. Wspiera również proces wytwarzania przeciwciał. W dobie pandemii te unikalne właściwości cholekalcyferolu dają pewne przesłanki do rozpatrywania witaminy D3 jako potencjalnego środka zmniejszającego liczbę nie tylko zakażeń, ale i zgonów związanych z zakażeniem koronawirusem.

Niedobory witaminy D3

Skąd u Polaków tak częste niedobory witaminy D3? Główną przyczyną tego stanu jest położenie geograficzne naszego kraju i związane z tym dość niskie nasłonecznienie (w szczególności w miesiącach od września do kwietnia). A skoro synteza słoneczna to najlepsze źródło witaminy D3 Polacy są niejako „skazani” na jej niedobór. Nie u każdego jednak będzie on miał ciężki charakter. Decydują o tym różnego rodzaju czynniki ryzyka np. podeszły wiek, zaburzenia trawienia i wchłaniania, schorzenia takie jak np. choroby zapalne jelit, choroby wątroby, niewydolność nerek, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, choroby alergiczne, choroby autoimmunologiczne, nowotwory, choroby metaboliczne, choroby układu sercowo-naczyniowego.

Leczenie i zapobieganie niedoborom witaminy D3

Specjaliści wskazują, że każdy niezależnie od wieku powinien suplementować witaminę D w okresie jesienno-zimowym, zaś osoby z grupy ryzyka oraz osoby unikające słońca lub stosujące wysokie filtry UV powinny stosować suplementację całoroczną. Osobom zdrowym, u których nie występują żadne choroby przewlekłe, zaleca się dostosować dzienną dawkę cholekalcyferolu m.in. do wieku, wagi i trybu życia. Przykładowo dzieciom do 1. roku życia zaleca się podawać preparaty zawierające 400-600j.m., dzieciom od 1. do 10. roku życia – 600-1000j.m., starszym dzieciom, młodzieży, dorosłym i osobom starszym – 800-2000j.m. (u osób otyłych obowiązuje podwójna dawka). Aby profilaktyczna suplementacja przyniosła wymierne efekty, zaleca się przed rozpoczęciem kuracji wykonać badanie 25(OH)D we krwi. Oznaczenie metabolitu 25(OH)D do tej pory wykonywało się głównie u osób z grup ryzyka, obecnie specjaliści rekomendują takie badanie wszystkim. Ten prosty test diagnostyczny pomaga ustalić właściwą dawkę witaminy D, a następnie monitorować wynik suplementacji lub leczenia niedoborów (a także uniknąć potencjalnego nadmiaru i związanych z nim zagrożeń). Choć wskazane jest wykonanie takiego badania w laboratorium, na rynku dostępne są także pakiety umożliwiające samodzielne przeprowadzenie badania w domu. Każdy wynik testu (domowego i laboratoryjnego) należy skonsultować z lekarzem!

Suplementacja witaminy D3 jest zalecana w okresie jesienno-zimowym, gdy synteza skórna tego składnika jest niewystarczająca. Stosowanie preparatów zgodnie z obowiązującymi zaleceniami jest bezpieczne, mimo to rekomenduje się wykonanie badania określającego poziom witaminy D w organizmie. W czasie światowej pandemii SARS-CoV-2 szczególnie ważne jest zapewnienie odpowiedniej podaży cholekalcyferolu, gdyż wpływ witaminy D3 na odporność jest nieoceniony.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*

*

*