Pulsoksymetr: co to jest i kiedy używać?

W ostatnim czasie ogromną karierę robi małe, dość niepozorne urządzenie – pulsoksymetr. Do niedawna był on zarezerwowany przede wszystkim dla pacjentów szpitalnych do stosowania przez wykwalifikowany personel medyczny, obecnie coraz więcej osób kupuje pulsoksymetr na własny użytek. Czy naprawdę jest on potrzebny w każdym domu? Kiedy używać pulsoksymetru i jak stosować go prawidłowo?

Pulsoksymetr: co to jest?

Standardowy pulsoksymetr to elektroniczne urządzenie niewiele większe niż paczka zapałek, które zakłada się na palec wskazujący u dłoni jak klips do wieszania prania. Oprócz pulsoksymetrów napalcowych dostępne są również inne rodzaje (np. nadgarstkowy), jednak najbardziej rozpowszechniony jest model do zakładania na palec. Zadaniem urządzenia jest pomiar saturacji krwi (SpO2), czyli wysycenia jej tlenem oraz pomiar częstotliwości pracy serca (puls). Badanie jest całkowicie bezbolesne i bezinwazyjne! Integralną częścią pulsoksymetru jest czujnik, który wyposażony jest w nadajnik emitujący światło o dwóch długościach fal (światło czerwone i podczerwone) oraz w fotodetektor. Urządzenie ocenia saturację krwi metodą spektrofotometrii transmisyjnej poprzez pomiar ilości pochłoniętego przez hemoglobinę promieniowania – utlenowana hemoglobina (oksyhemoglobina) w innym stopniu absorbuje światło niż nieutlenowana hemoglobina (hemoglobina zredukowana). Wynik pomiaru wyświetlany jest w procentach, które przedstawiają stopień nasycenia hemoglobiny krwi tętniczej tlenem.

pulsoksymetr jaki wybrać

Pulsoksymetr: kiedy stosować?

Monitorowanie wysycenia krwi tlenem praktykuje się głównie u osób hospitalizowanych, przede wszystkim u pacjentów z objawami niewydolności oddechowej, pacjentów z ryzykiem wystąpienia niewydolności oddechowej i niedotlenienia oraz pacjentów w trakcie tlenoterapii. Z pulsoksymetrów korzysta się również w przypadku osób z zaburzeniami oddychania i chorobami układu oddechowego, u kobiet w ciąży do kontroli funkcji życiowych jej i płodu, u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową, w trakcie zabiegów w znieczuleniu ogólnym i w okresie pooperacyjnym, u pacjentów w ciężkim stanie, osób z chorobami serca, nadciśnieniem i cukrzycą. Badanie saturacji jest również wykonywane u sportowców wyczynowych, w szczególności uprawiających dyscypliny wysokościowe (m.in. alpiniści, himalaiści), pomaga bowiem dokonać oceny wydolności organizmu. Jakie są normy saturacji? Prawidłowa saturacja mieści się w przedziale 95-98% (u osób powyżej 70. roku życia – w przedziale 94-98%, niższe wartości notuje się zwykle także u palaczy). Wartości w przedziale 99-100% uzyskuje się podczas tlenoterapii. Spadek wartości saturacji poniżej 90% oznacza ciężką niewydolność oddechową, stan ten wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej!

Prawidłowa obsługa pulsoksymetru

Korzystanie z pulsoksymetru jest w zasadzie bardzo proste – trzeba tylko założyć go na palec i nacisnąć przycisk włączający, odczekać chwilę i odczytać wynik na wyświetlaczu. Proste, prawda? Jednak aby wynik pomiaru był precyzyjny i wiarygodny, należy wyeliminować kilka czynników, które mogą wpływać na dokładność badania. Przede wszystkim paznokcie muszą być krótko obcięte. Wynik może zafałszować ciemna emalia na paznokciach (lakier należy zmyć, trzeba również zdjąć tipsy), grzybica płytki paznokciowej, opatrunek na palcu, stres i zmęczenie, wypicie przed badaniem napoju z kofeiną lub wykonanie ćwiczeń fizycznych. Przed założeniem pulsoksymetru należy lekko rozgrzać dłonie (szczególnie jeśli są zmarznięte), aby pobudzić prawidłowy przepływ krwi. Bardzo ważne jest także to, żeby podczas badania nie wykonywać żadnych ruchów.

Pulsoksymetr: jaki wybrać?

Na rynku dostępnych jest wiele modeli pulsoksymetrów napalcowych. Mogą się one różnić m.in. dokładnością pomiaru, intuicyjnością obsługi, rodzajem zasilania, wielkością i czytelnością wyświetlacza, a co za tym idzie również ceną. Na aukcjach internetowych pulsoksymetr można kupić już za kilkadziesiąt, a nawet kilkanaście złotych, jednak nie ma pewności co do jego jakości i dokładności pomiaru. Decydując się na zakup pulsoksymetru, najlepiej przejrzeć ofertę uznanych producentów, która dostępna jest w sklepach medycznych oraz aptekach i wybrać model posiadający odpowiednie certyfikaty. Trzeba się jednak liczyć z tym, że cena takiego urządzenia będzie wyższa (około 100zł lub więcej w zależności od modelu).

Pulsoksymetry dla chorych na Covid-19

Zgodnie z decyzją ministra zdrowia osoby zarażone koronawirusem (choroba potwierdzona pozytywnym wynikiem testu), które przechodzą infekcję bezobjawowo lub łagodnie, mogą bezpłatnie otrzymać pulsoksymetr w ramach domowej opieki medycznej. Celem takiego działania jest zapewnienie jak najlepszej opieki chorym, dane z urządzenia będą przesyłane poprzez aplikację na telefonie do specjalnego centrum monitorowania, gdzie oddelegowany do tego zespół będzie je analizować. W przypadku niepokojących wyników będzie można szybko zareagować i zapobiec groźnemu dla zdrowia i życia niedotlenieniu organizmu.

Czy warto mieć w domu pulsoksymetr? Tak! Jest to urządzenie, które przy umiejętnym stosowaniu pozwala odpowiednio reagować w sytuacjach potencjalnie zagrażających życiu. Pulsoksymetr zawsze pod ręką powinny mieć osoby chore na nadciśnienie, choroby serca oraz choroby układu oddechowego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*

*

*