Aktualne dane są zaskakujące, gdyż wskazują, że na zespół jelita drażliwego choruje nawet ponad 100 milionów mieszkańców Europy i Ameryki Północnej. Porównując te liczby do ogółu populacji osób dorosłych okazuje się, że ponad 20% obywateli ma problem z dolegliwościami układu pokarmowego. Problem pojawia się jednak nie tylko na wymienionych kontynentach – dotarł on również do Azji. Przykładowo Chiny mają podobne wskaźniki zapadalności na zespół jelita drażliwego, co kraje rozwinięte Europy. Co ciekawe, nawet 80% wszystkich chorych osób stanowią kobiety. Dolegliwość najczęściej pojawia się już przed 30. rokiem życia. Przy tych wszystkich danych zaznaczyć należy, że mnóstwo ludzi nie wybiera się z tym problemem do lekarza, zatem zespół jelita drażliwego pozostaje u nich niezdiagnozowany. Trudno jednak określić precyzyjnie jak wiele osób cierpiących na tą dolegliwość nie korzysta z pomocy lekarskiej.

 

Przyczyny występowania problemu zespołu jelita drażliwego nie są do końca jasne, aczkolwiek wskazać można kilka cech, które łączą osoby skarżące się na dolegliwość. Zatem najczęstsze przyczyny zespołu jelita drażliwego upatruj się w:

·         Upośledzeniu motorycznym i sensorycznym,

·         Nadużywaniu leków,

·         Przemianach hormonalnych,

·         Infekcjach pokarmowych

·         Nietolerancji na niektóre składniki pokarmowe,

·         Wrażliwości jelit,

·         Depresji, nadmiernym stresie, nerwicy.

Zanim dokonane zostanie rozpoznanie zespołu, trzeba wykluczyć schorzenia organiczne. Należy sprawdzić czy problem nie wynika z chorób nowotworowych czy też zapalnych. Pacjent powinien być w całym procesie leczenia gruntownie poinformowany na temat typowych dolegliwości, natury choroby, jak i możliwych jej komplikacjach. Zespół zaburzenia jelit w żaden sposób nie jest związany z nieodpowiednią budową anatomiczną, nieprawidłowościami biochemicznymi czy też obecnością guzów.

 

Najczęściej spotykanymi objawami zespołu jelita drażliwego są bóle brzucha oraz towarzyszące temu problemy z wypróżnianiem. Z drugiej strony, problemowi mogą towarzyszyć biegunki, tak więc trudno jest jednoznacznie stwierdzić na podstawie tych objawów, czy aby na pewno dolegliwością jest zespół jelita drażliwego. Innym, dosyć częstym objawem może być obecność śluzu w kale. Co ciekawe, wszystkie wymienione objawy mogą występować w różnym natężeniu, a także w różnych kombinacjach. Poniżej przedstawiamy opis poszczególnych objawów:

·         Bóle brzucha – teoretycznie towarzyszą one zdecydowanie najczęściej zespołowi jelita drażliwego, ale jednak problem rozpoznania tkwi w tym, że bóle te są bardzo mocno zróżnicowane. Oznacza to, że jeden pacjent skarżyć się może na ciągle bóle, które doprowadzają go do szału, a z drugiej strony, inny pacjent może jedynie odczuwać niewielki dyskomfort. Różna może być także częstość występowania dolegliwości. W niektórych przypadkach będą się ona pojawiały nawet co kilkadziesiąt minut, a w innych, raz na kilka dni. Wielu pacjentów twierdzi, że ukojeniem dla ich bólu okazało się być wypróżnienie.

·         Wzdęcia – zdecydowana większość chorych poważnie narzeka na wzdęcia brzucha i nasilone gazy. Co najgorsze, dolegliwości te nasilają się w ciągu dnia. Pojawiającym się problemem jest także bardzo częste burczenie w brzuchu.

·         Problemy z wypróżnieniem – najczęściej pojawiającymi się zaburzeniami wypróżnień są biegunki, zaparcie lub też występowanie obydwu problemów wymiennie. Dosyć często pacjenci narzekają również na ciągłe uczucie niepełnego wypróżnienia. Pamiętajmy, że prawidłowa liczba wypróżnień to od trzech dziennie, do trzech tygodniowo. Jeśli zauważycie trwałe zmiany w tym zakresie to problem może tkwić właśnie w zespole jelita drażliwego. Ważne również by stolec nie zawierał śluzu ani też krwi. Wypróżnianiu nie powinny towarzyszyć bóle.

·         Problemy pozajelitowe – najczęściej sygnalizowane przez pacjentów problemy to bóle głowy, pleców, senność oraz bardzo częste oddawanie moczu. Kobiety mogą zauważyć nierównomierne miesiączkowanie, a wszystkich dotyczyć może choroba lokomocyjna.

·         Inne możliwe objawy – cechą charakterystyczną dolegliwości zespołu jelita drażliwego jest fakt, że ustępują one w czasie snu. Pamiętać należy, że większość podanych tutaj objawów, może równie dobrze wynikać z zupełnie innych dolegliwości.

Zatem najważniejsze i najczęściej się pojawiające dolegliwości, które mogą sygnalizować pojawienie się problemu zespołu jelita drażliwego to bóle brzucha, wzdęcia, zgaga, nudności, uczucie niecałkowitego wypróżnienia i możliwy śluz w stolcu.

Jaką stosować dietę?

Profilaktyka dotycząca zespołu jelita drażliwego polega na prowadzeniu odpowiedniego systemu odżywiania się.  Kiedy choroba się już pojawi, to wówczas należy szczególnie wiele uwagi poświęcić skonstruowaniu odpowiedniej diety. Ze swoich codziennych posiłków warto jest całkowicie wykluczyć wszystkie produkty z zawartością chemii. Czyli eliminujemy dania gotowe, ale również słodycze, kostki rosołowe, wędliny, drób oraz wszystkie proszkowane sosy i dodatki do żywności. Dobrze by stosowana przez nas na co dzień mąką biała została zastąpiona przez produkty z mąki żytniej, pszenno-żytniej, a ewentualnie razowej. Warto jest znacząco zmniejszyć dziennie spożycie mięsa. W początkowej fazie choroby i leczenia, dobrym wyborem jest sięganie po dania wegetariańskie. Tłuszcze ograniczyć należy jedynie do postaci naturalnej np. w postaci masła czy nierafinowanego oleju. W przypadku, gdy jednym z objawów zespołu jest biegunka, to wtedy na okres miesiąca dobrze jest wykluczyć mleko krowie i pszenicę. Wykorzystywać trzeba wiele naturalnych przypraw, by nadać jedzeniu lepszego smaku. Należy dużo pić, ale nie mogą to być napoje kolorowe ani też piwo. Sięga się po kompoty i naturalne soki. Podstawowym posiłkiem dziennym powinno być ciepłe danie. Najlepiej by była to zupa i kasza w połączeniu z warzywami. Ważnym składnikiem diety powinny być warzywa, ale konieczne jest spożywanie ich po obróbce termicznej, dzięki której zniszczona zostanie celuloza. Znacząco należy ograniczyć, a najlepiej całkowicie wyeliminować zażywanie leków farmakologicznych. Oczywiście ograniczenie leków powinno być skonsultowane z lekarzem, który zaproponuje najlepsze rozwiązanie.

 

W przypadku zidentyfikowania niepokojących zmian w organizmie, które mają podobny charakter do opisanych w niniejszym artykule, warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem i przejść niezbędne badania. Lekarz na podstawi badań postawi diagnozę i ewentualnie zaproponuje konkretny rodzaj leczenia. Konsultacji dokonać można z lekarzem rodzinnym. Proces leczenia zespołu jelita drażliwego jest bardzo trudny, jako że nie wiadomo do końca z czego wynika choroba. Leczenie ma charakter objawowy, a sama terapia wcale nie musi przynieść oczekiwanych efektów. Lekarz proponując konkretne zasady leczenia powinien przeanalizować szereg elementów, takich jak choćby inne choroby towarzyszące dolegliwości, czy też warunki mieszkalne pacjenta. U osób, które cierpią na depresję, leczeniu powinna towarzyszyć psychoterapia, z pomocą której można ocenić, jaki wpływ na aktualny przebieg choroby miało dotychczasowe życie. Oczywiście cały proces leczenia powinien być połączony z zachowaniem odpowiedniej diety, która została już opisana. Wprawdzie zespół jelita drażliwego nie jest chorobą, która może zagrażać życiu, ale mimo wszystko potrafi ona zupełnie odmienić dotychczasowe życie pacjenta. Nie stworzono do dziś skutecznego lekarstwa na dolegliwość, ale stosowanie się do zasad leczenia, jak również wiara w wyleczenie, może przywrócić pacjenta z biegiem czasu do zdrowia.

 

Zespół jelita drażliwego zaliczany jest do listy problemów, na które medycyna nie znalazła jeszcze pewnego sposobu leczenia. Szczęście w nieszczęściu jest jednak takie, że dolegliwość  tanie prowadzi do śmierci czy też trwałego kalectwa, a jedynie odmienia zasady naszego życia i sprowadza je na inny tryb. Wprawdzie nie istnieje jeszcze skuteczne lekarstwo, ale wiarą połączoną z pracą nad samym sobą i stosowaniem się do zaleceń lekarza, można jak najbardziej przywrócić swój organizm do odpowiedniego stanu.