Tu jesteś: Porady zdrowotne

Wpływ wysokiego ciśnienia na nerki

dodano: 17-05-2013 - lek.med. Oliwia Gorgoń- Klamke

Nadciśnienie tętnicze to choroba cywilizacyjna, która uszkadzając narządy może generować kolejne problemy zdrowotne. Czy nadciśnienie może uszkadzać nerki? W jaki sposób dochodzi do uszkodzenia nerek? Czy prawidłowa kontrola ciśnienia tętniczego chroni przed nefropatią nadciśnieniową? Czy każda osoba ma takie samo ryzyko uszkodzenia nerek w wyniku nadciśnienia tętniczego? Który narkotyk najsilniej stymuluje rozwój nefropatii nadciśnieniowej? Jak rozpoznać nefropatię nadciśnieniową? Czy można ją leczyć?

 

nadciśnienie a uszkodzenie nerekCzy nadciśnienie tętnicze może uszkadzać nerki?

U większości chorych z wieloletnim pierwotnym, a więc najczęstszym, nadciśnieniem tętniczym obserwuje się w nerkach zmiany nazywane jako łagodne stwardnienie naczyniowe nerek bądź nefroangioskleroza łagodna. Mimo, iż problem dotyka szerokiej populacji osób, tylko u niewielkiego odsetka rozwija się niewydolność nerek. Nie mniej jednak nefropatia nadciśnieniowa, bo tak też inaczej można nazwać uszkodzenie nerek w przebiegu hipertensji, stanowi istotny problem współczesnej medycyny.
 

W jaki sposób dochodzi do uszkodzenia nerek?

Uważa się, że głównym miejscem uszkodzenia nerek, do którego dochodzi na skutek zbyt wysokich wartości ciśnienia tętniczego, są naczynia krwionośne – małe i średnie tętnice nerkowe. Patologiczne włóknienie naczyń doprowadza do niedokrwienia struktur nerek, począwszy od kłębuszków nerkowych do cewek nerkowych aż po śródmiąższ, czego wynikiem jest ich sklerotyzacja. Najbardziej charakterystyczne dla nadciśnienia są patologiczne zmiany w obrębie tętnic międzypłacikowych.
 
Czy prawidłowa kontrola ciśnienia tętniczego chroni przed nefropatią nadciśnieniową?
Tu oto pojawia się zjawisko, którego naukowcom do tej pory nie udało się wyjaśnić. Bowiem u niektórych chorych obserwuje się progresję uszkodzenia nerek mimo zadawalającej kontroli ciśnienia tętniczego. Sugeruje to bardziej złożoną etiologię uszkodzenia nerek u chorych z hipertensją. Nie można jednak z tego powodu rezygnować z terapii.
 
Czy każda osoba ma takie samo ryzyko uszkodzenia nerek w wyniku nadciśnienia tętniczego?
Zdecydowana większość osób chorujących na nadciśnienie tętnicze ma uszkodzone nerki, ale często w sposób nie dający żadnych oznak, dlatego sami chorzy nie zdają sobie z tego sprawy. Mimo to, istnieją pewne populacje oraz cechy, które dodatkowo predysponują do rozwoju takiego powikłania hipertensji.
  • Przedstawiciele rasy czarnej, z uwagi na posiadanie mniejszych nerek niż pozostałe rasy, są szczególnie narażeni na ryzyko nefropatii nadciśnieniowej.
  • Uważa się, że niska masa urodzeniowa dzieci, a co za tym idzie również mniejsza liczba nefronów w nerkach, może predysponować w przyszłości do rozwoju nadciśnienia tętniczego i uszkodzenia nerek w jego przebiegu.
  • Udowodniono, że palenie papierosów może sprzyjać rozwojowi i progresji łagodnego stwardnienia naczyniowego nerek.
  • Powikłanie to częściej dotyka mężczyzn, tak więc płeć nie pozostaje bez znaczenia.
  • Istotny jest również wiek. Nefropatia nadciśnieniowa rzadko rozwija się u młodych osób, zdecydowanie częściej spotyka się ją w bardziej zaawansowanym wieku.
  • Obecne w rodzinie łagodne stwardnienie naczyniowe nerek niesie ryzyko wystąpienia tego powikłania u jej kolejnych członków. Uważa się, że istnieje gen nazywany genem podatności na uszkodzenie nerek. Obciążenie genetyczne stwarza większe prawdopodobieństwo nefropatii w przebiegu nadciśnienia tętniczego.
  • Zauważono, że chorzy z nefropatią nadciśnieniową chętniej i intensywniej niż inni członkowie społeczeństwa solą potrawy. Uznano nadmierne spożycie soli za czynnik ryzyka uszkodzenia nerek w hipertensji.
  • Od dawna wiadomo, że powszechnie używane na wszelkie dolegliwości NLPZ, czyli np. ibuprofen, ketoprofen, nie służą nerkom. Ich nadużywanie przed nadciśnieniowców dodatkowo przyspiesza rozwój nefropatii.
  • Otyłość stanowi czynnik ryzyka większości chorób układu krążenia, niektórych nowotworów oraz problemów z układem kostno-stawowym. Nadmierna masa ciała nie pozostaje również bez wpływu na funkcjonowanie nerek. Nadciśnienie w połączeniu z nadwagą potęguje ryzyko ich uszkodzenia.
  • Niektóre nieprawidłowości składu krwi również wpływają niekorzystnie na nerki. Hiperurykemia, czyli nadmiar kwasu moczowego, hiperhomocysteinemia oraz hiperlipidemia to kolejne bodźce sprzyjające postępowi nefropatii.
 
Który narkotyk najsilniej stymuluje rozwój nefropatii nadciśnieniowej?
Nie ma na świecie jednoznacznej definicji słowa narkotyk, jednak kierując się najbardziej potocznym rozumowaniem i traktując te środki jako uzależniające preparaty wpływające na ośrodkowy układ nerwowy to do zdecydowanie najsilniej stymulujących rozwój nefropatii w przebiegu nadciśnienia należy kokaina. Doprowadza ona do skurczu naczyń, potęgując niedokrwienie. Jej przewlekłe nadużywanie zdecydowanie przyspiesza uszkadzanie nerek u osób z hipertensją.
 

Jak rozpoznać nefropatię nadciśnieniową?

Mimo iż zmiany morfologiczne w strukturze nerek zaczynają pojawiać się już po około 5 latach występowania nadciśnienia tętniczego, zwykle nie towarzyszą im żadne objawy kliniczne. Rozpoznanie tej patologii powinno się w zasadzie opierać na badaniu morfologicznym bioptatu  nerki, jednak w codziennej praktyce klinicznej tak inwazyjnej analizy się nie przeprowadza. Diagnozę najczęściej opiera się na kryteriach klinicznych, a mianowicie bierze się pod uwagę:
- obecność nadciśnienia tętniczego w rodzinie chorego,
- długo trwające nadciśnienie tętnicze pierwotne, które wyprzedziło pojawienie się objawów ze strony nerek,
- białkomocz w badaniu ogólnym moczu,
- brak objawów sugerujących chorobę układową przebiegającą z zajęciem nerek,
- nieobecność pierwotnej choroby nerek,
- negację ekspozycji na środki nefrotoksyczne.
 
Czy można leczyć nefropatię nadciśnieniową?
Leczenie nefropatii nadciśnieniowej w zasadzie opiera się na terapii nadciśnienia tętniczego.
W związku z dużym ryzykiem uszkodzenia nerek, tak ważne jest nie bagatelizowanie podwyższonych wartości ciśnienia. Leczenie farmakologiczne powinno być uzupełnione o standardowe zalecenia modyfikacji trybu życia, obejmujące rezygnację z nikotynizmu, normalizację masy ciała, zwiększenie aktywności fizycznej oraz ograniczenie spożycia soli.
 
Obniżenie ciśnienia tętniczego niezależnie od rodzaju stosowanego leku hipotensyjnego zwalnia tempo progresji niewydolności nerek. Wiadomo jednak, że dwie grupy środków hamują ten postęp zdecydowanie efektywniej. Są to inhibitory konwertazy angiotensyny I i blokery receptora AT1 dla angiotensyny II. Obie grupy preparatów wpływają na układ renina-angiotensyna- aldosteron, niezwykle istotny w patogenezie nadciśnienia. ACE- inhibitory to szeroko stosowane ramipril czy kapropril, a AT1 - blokery to między innymi popularne losartan bądź walsartan. Poza lekami hipotensyjnymi niektórzy zalecają również statyny, jak rosuwastatyna czy atorwastatyna, które poza obniżaniem cholesterolu wykazują wiele korzystnych działań dla układu krążenia.

 

 



Brak komentarzy
Tego artykułu jeszcze nie skomentowano. Bądź pierwszy...