Tu jesteś: Porady zdrowotne

ChZS (zwyrodnienie stawów) - czym jest, kiedy należy ja podejrzewać?

dodano: 16-11-2012 - lek.med. Oliwia Gorgoń- Klamke

Ból kręgosłupa, strzykanie biodra, blokowanie ruchu w kolanach – brzmi znajomo? Te wszystkie objawy są konsekwencja jednego schorzenia, niezwykle popularnego i niestety nieuleczalnego. Choroba zwyrodnieniowa stawów dotyka zwykle osób w starszym wieku, ale spotkać może każdego. Czy wszyscy na pewno wiemy, czym jest ta choroba i kiedy można się ją u siebie podejrzewać?

 

Czym jest choroba zwyrodnieniowa stawów?

Zrozumienie istoty tego schorzenia z całą pewnością ułatwi krótka powtórka anatomii. Stawy są ruchomymi połączeniami kostnymi utworzonymi przez nasady kostne, których powierzchnie pokrywa chrząstka szklista, otoczone przez torebkę stawową zamykającą jamę stawową wypełnioną mazią. W ogromnym skrócie tak wygląda każdy staw. Problemem, z którym każde takie połączenie kostne musi sobie poradzić jest tarcie towarzyszącym wszystkim ruchom. W celu redukcji ryzyka zniszczenia powierzchni kości, są one pokryte chrząstką szklistą, najbardziej na tarcie odporną. Ponadto jama stawowa wypełniona jest mazią stawową, spełniającą podobną funkcję. Choroba zwyrodnieniowa stawów polega na przedwczesnym zużyciu i zwyrodnieniu tkanek tworzących staw. Istotą tego schorzenia jest zniszczenie chrząstki szklistej i zastąpienie jej przez organizm chrząstką włóknista, zdecydowanie mniej odporną na tarcie i inne uszkodzenia, czego konsekwencją jest niszczenie pozostałych struktur w stawie. Obciążenie przechodzi na warstwę kostną leżącą poniżej chrząstki doprowadzając do jej degeneracji. Chrząstka szklista wykazuje niestety zbyt małe zdolności regeneracyjne, by po uszkodzeniu móc powrócić do pierwotnej formy. Zwykle choroba występuje u osób starszych, ale może rozpoczynać się także w młodym wieku.
 

Kiedy należy ją u siebie podejrzewać?

Choroba zwyrodnieniowa stawów rozpoczyna się bardzo wolno i niepostrzeżenie. Najczęściej zmiany dotyczą kręgosłupa, stawu biodrowego i stawu kolanowego. Na początku pojawiają się dolegliwości bólowe towarzyszące wysiłkowi fizycznemu, z czasem występują też w spoczynku. Poza bólem, charakterystyczne są efekty dźwiękowe przy ruchach w zajętych stawach. Zwykle mają charakter trzasków, klikania bądź strzelania. Nie zawsze można wykonać pełen zakres ruchu w stawie. Zmiany zwyrodnieniowe wyraźnie ograniczają ruchomość, na przykład niemożliwym staje się zawiązanie buta na stojąco, ponieważ elastyczność kręgosłupa jest zdecydowanie mniejsza. Poza tym klękanie staje się problematyczną czynnością. Przeważnie nie samo uklęknięcie stanowi problem, a powtórne powstanie, kiedy trzeba wyprostować kolano. Stawy w tym schorzeniu często są zniekształcone i pogrubione. Nierzadko współistnieje obrzęk stawu, który nasila ograniczenie ruchomości. Obecność płynu czy wzmożone ocieplenie nad stawem należą do zjawisk nieczęstych, aczkolwiek prawdopodobnych. W skrajnym ograniczeniu ruchomości stawu, może dojść do jego całkowitego zesztywnienia z towarzyszącymi przykurczami mięśniowymi. Zwykle jest to konsekwencją zaniedbania stanu zdrowia osoby chorej.
 

Jak diagnozować zmiany zwyrodnieniowe stawów?

Choroba zwyrodnieniowa występuje bardzo powszechnie, ale na szczęście również diagnostyka jest wyjątkowo nieskomplikowana. Do rozpoznania zmian zwyrodnieniowych w stawach wystarczy zdjęcie rentgenowskie zmienionego chorobowo stawu. Można w ten sposób zobrazować wszystkie etapy rozwoju choroby. Na początku widoczne jest zwężenie szpary stawowej, jama stawowa staje się w związku z tym ciaśniejsza i trudniej wykonuje się wszelkie ruchy. Największe zwężenia obecne są w miejscach największych obciążeń. Dlatego między innymi zmiany zwyrodnieniowe najczęściej lokalizują się w stawach kręgosłupa, ponieważ to on dźwiga największy ciężar. W miarę postępu choroby na brzegach stawu pojawiają się wyrośla kostne, tak zwane osteofity, charakterystyczne dla zmian zwyrodnieniowych. W późniejszym okresie dochodzi do ubytków w samych nasadach kostnych, aż do złamania powierzchni stawowych. Ostatecznym etapem jest zniszczenie całego stawu.
 

Czy zmiany zwyrodnieniowe można z czymś pomylić?

Cała medycyna polega na różnicowaniu schorzeń o podobnym przebiegu klinicznym. W przebiegu choroby zwyrodnieniowej początkowe objawy są takie same, jak przy zapaleniu stawu czy zmianach pourazowych. W przebiegu zapalenia stawu częściej występują objawy zapalne, takie jak wzmożone ucieplenie skóry nad stawem, wysięk płynu w jamie stawowej czy nawet podwyższona temperatura ciała. Dla zmian pourazowych charakterystyczny jest wywiad z jakimś obrażeniem stawu w niedalekiej przeszłości, najczęściej dotyczy narciarzy. Chorobę zwyrodnieniową cechują charakterystyczne zmiany na zdjęciach rentgenowskich stawów.
 


Brak komentarzy
Tego artykułu jeszcze nie skomentowano. Bądź pierwszy...